PPWR to unijne rozporządzenie dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych. Ma ograniczyć ilość odpadów, zwiększyć ponowne wykorzystanie opakowań i poprawić ich przydatność do recyklingu.
Rozporządzenie jest stosowane od 12 sierpnia 2026 roku, choć część najważniejszych obowiązków zacznie obowiązywać etapami w kolejnych latach. Dla firm korzystających z opakowań transportowych szczególnie istotny będzie rok 2030, kiedy pojawią się konkretne cele dotyczące ponownego użycia m.in. palet.
Czym jest PPWR i kogo dotyczy?
PPWR, czyli Packaging and Packaging Waste Regulation, to Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. W przeciwieństwie do wcześniejszej dyrektywy obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach Unii Europejskiej.
Regulacja obejmuje opakowania niezależnie od materiału, z którego zostały wykonane. Nie dotyczy więc wyłącznie tworzyw sztucznych czy opakowań konsumenckich. PPWR obejmuje również drewno, opakowania transportowe oraz palety.
Obowiązki mogą dotyczyć m.in. producentów opakowań, producentów towarów, importerów, dostawców, dystrybutorów oraz firm wykorzystujących opakowania przy wprowadzaniu produktów na rynek. Zakres odpowiedzialności zależy od roli danego przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw.
Dla firm korzystających z palet istotne jest rozróżnienie pomiędzy producentem samego nośnika a przedsiębiorstwem, które wykorzystuje go do transportu własnych towarów. Cele dotyczące ponownego użycia nie są po prostu obowiązkiem producentów palet.
Jakie zmiany wprowadza PPWR?
Jednym z głównych założeń regulacji jest projektowanie opakowań w taki sposób, aby po zakończeniu użytkowania mogły być skutecznie poddawane recyklingowi.
Od 2030 roku opakowania mają spełniać określone kryteria projektowania pod kątem recyklingu i uzyskiwać odpowiednią klasę zdatności do przetworzenia. W kolejnych latach wymagania będą stopniowo zaostrzane. W systemie oceny uwzględniono również drewno jako odrębną kategorię materiałową.
PPWR ogranicza także nadmierne zużycie materiałów opakowaniowych. Masa i objętość opakowania powinny być dostosowane do rzeczywistej funkcji, jaką ma ono spełniać. Dla części opakowań zbiorczych, transportowych i wykorzystywanych w e-commerce przewidziano również ograniczenia dotyczące pustej przestrzeni.
Dochodzą do tego obowiązki związane z dokumentacją i wykazywaniem zgodności. Wytwórca opakowania powinien dysponować dokumentacją techniczną i potrafić wykazać, że produkt spełnia właściwe wymagania. Dostawcy materiałów i komponentów mają z kolei przekazywać informacje potrzebne do potwierdzenia tej zgodności.
Dla firm wykorzystujących palety kluczowe znaczenie ma jednak ponowne użycie opakowań transportowych.
PPWR a palety – co zmieni się od 2030 roku?
Art. 29 rozporządzenia wprost wymienia palety wśród opakowań transportowych objętych celami ponownego użycia.
Od 1 stycznia 2030 roku podmioty wykorzystujące określone opakowania transportowe na rynku UE mają zapewnić, aby co najmniej 40% takich opakowań stanowiły opakowania wielokrotnego użytku funkcjonujące w systemie ponownego użycia.
W perspektywie 2040 roku przewidziano dążenie do poziomu 70%.
Nie oznacza to jednak, że od 2030 roku każdy producent palet ma wytwarzać 40% palet wielokrotnego użytku. Obowiązek dotyczy przede wszystkim podmiotu korzystającego z opakowania transportowego przy obrocie własnymi produktami. Może nim być np. producent towarów, importer albo dystrybutor.
Firma kupująca palety będzie więc musiała zwracać większą uwagę nie tylko na sam nośnik, ale również na sposób jego późniejszego użytkowania, zwrotu, ewidencji oraz ponownego wprowadzania do obiegu.
W części obiegów wymagane będą wyłącznie opakowania wielokrotnego użytku
Od 2030 roku palety i inne wskazane opakowania transportowe mają być wielokrotnego użytku i działać w systemie ponownego użycia, jeżeli są wykorzystywane m.in. pomiędzy zakładami tego samego przedsiębiorstwa albo przy dostawach do innego podmiotu gospodarczego w tym samym państwie członkowskim.
W takich przypadkach wymóg jest znacznie dalej idący niż ogólny cel 40%.
Dotyczy to szczególnie przedsiębiorstw posiadających kilka zakładów, centrów magazynowych lub prowadzących regularne dostawy krajowe pomiędzy stałymi partnerami.
Kiedy paleta może być uznana za opakowanie wielokrotnego użytku?
Sama możliwość ponownego wykorzystania palety nie wystarcza.
Opakowanie wielokrotnego użytku powinno być od początku zaprojektowane i przeznaczone do wielu rotacji. Musi zachowywać swoje właściwości przy kolejnych użyciach, nadawać się do ponownego wykorzystania i – gdy jest to potrzebne – do regeneracji.
Wymagane jest również funkcjonowanie w odpowiednim systemie ponownego użycia.
W przypadku drewnianych palet szczególnego znaczenia nabierają trwałość konstrukcji, możliwość kontroli stanu technicznego, naprawy i dalszego wykorzystania nośnika. Właśnie dlatego palety używane mogą odgrywać istotną rolę w dobrze zorganizowanym obiegu, jeśli ich stan techniczny pozwala na bezpieczne dalsze użytkowanie.
Paleta może pozostawać w obiegu przez wiele cykli transportowych, zanim ostatecznie zakończy swój okres użytkowania.
Nie wszystkie palety będą objęte tymi samymi wymaganiami
Rozporządzenie przewiduje wyjątki dla określonych zastosowań. Dotyczy to m.in. części opakowań stosowanych przy transporcie towarów niebezpiecznych oraz niektórych opakowań projektowanych indywidualnie pod transport dużych maszyn, urządzeń i innych niestandardowych ładunków.
Nie każda paleta wykonywana na zamówienie automatycznie będzie jednak podlegać zwolnieniu. Decydują warunki wskazane w przepisach i rzeczywisty sposób wykorzystania opakowania.
Z części celów ponownego użycia mogą być zwolnione także mikroprzedsiębiorstwa, jeżeli jednocześnie mieszczą się w określonym limicie masy opakowań wprowadzanych na rynek. Sam status mikrofirmy nie wystarcza.
Firmy będą musiały lepiej kontrolować obieg palet
Cele określone w PPWR trzeba będzie nie tylko osiągnąć, ale również wykazać.
Przedsiębiorstwa objęte obowiązkami będą więc potrzebowały danych pozwalających określić, jaka część wykorzystywanych opakowań rzeczywiście funkcjonuje w systemie ponownego użycia. Szczegółowa metodologia liczenia poziomów nie jest jeszcze ostatecznie ustalona – Komisja Europejska ma przyjąć odpowiednie zasady przed rozpoczęciem stosowania celów przewidzianych na 2030 rok.
Większego znaczenia nabiorą ewidencja nośników, możliwość ich zwrotu, ocena stanu technicznego, naprawa palet i ponowne kierowanie ich do obiegu.
Istotnym elementem takiego modelu może być również skup palet, który pozwala odzyskiwać nośniki nadające się do dalszego wykorzystania zamiast traktować je od razu jako odpad.
Palety drewniane od lat mogą funkcjonować w wielokrotnym obiegu, być selekcjonowane, naprawiane i wykorzystywane ponownie. Gdy dalsza eksploatacja nie jest już możliwa, znaczenia nabiera prawidłowy recykling palet.
PPWR sprawia, że takie rozwiązania będą coraz częściej wynikały nie tylko z ekonomiki logistyki, ale również z konkretnych wymagań regulacyjnych.
W Martex zajmujemy się produkcją nowych palet drewnianych, obrotem paletami używanymi, ich naprawą, skupem oraz recyklingiem. Jeżeli chcesz uporządkować gospodarkę paletową w swojej firmie i zwiększyć udział nośników, które mogą pozostawać w obiegu przez wiele rotacji, skontaktuj się z nami. Pomożemy dobrać rozwiązanie dopasowane do sposobu wykorzystania palet i organizacji transportu.
